راهنمای جامع Matomo؛ از راه‌اندازی تا اولین آمار زنده در آرانیک

مقدمه

Matomo یک پلتفرم تحلیل وب است که به شما کمک می‌کند رفتار کاربران، منابع ورود، صفحات پربازدید، کمپین‌ها و عملکرد سایت را بررسی کنید. برای تیم‌های فروش و مارکتینگ، دسترسی مستقیم به داده‌های تحلیلی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تصمیم‌گیری درباره کمپین‌ها، محتوا و تجربه کاربر باید بر اساس داده انجام شود.

اگر به دنبال آموزش Matomo هستید، این راهنما از راه‌اندازی سرویس تا قرار دادن کد Tracking و مشاهده اولین آمار زنده را پوشش می‌دهد. در آرانیک می‌توانید Matomo را به‌صورت سرویس آماده ایجاد کنید و بدون درگیری با بخش زیادی از مراحل اولیه زیرساخت، سریع‌تر وارد مرحله استفاده از Analytics شوید.

: Matomo یک ابزار تحلیل وب برای جمع‌آوری و بررسی رفتار کاربران است. برای شروع، سرویس Matomo را در آرانیک ایجاد کنید، منابع موردنیاز را انتخاب کنید، دامنه را تنظیم کنید، کد Tracking را روی سایت قرار دهید و با گزارش Real-time بررسی کنید که داده‌ها به‌درستی ثبت می‌شوند.

۱. Matomo چیست و چه کاربردی دارد؟

Matomo یک پلتفرم Analytics است که داده‌های مربوط به بازدید کاربران و رفتار آن‌ها در سایت را جمع‌آوری و در قالب گزارش‌های تحلیلی نمایش می‌دهد. با Matomo می‌توانید اطلاعاتی مانند تعداد بازدیدها، کاربران، صفحات مشاهده‌شده، منابع ورود و عملکرد کمپین‌ها را بررسی کنید.

برای تیم‌های فروش و مارکتینگ، ارزش اصلی Matomo در تبدیل داده خام به اطلاعات قابل استفاده است. برای مثال، می‌توانید بررسی کنید کاربران از کدام کانال وارد سایت شده‌اند، کدام صفحات بیشترین توجه را گرفته‌اند و کدام کمپین‌ها ترافیک بیشتری ایجاد کرده‌اند.

یکی از ویژگی‌های مهم Matomo امکان اجرای آن روی زیرساخت تحت کنترل شما است. در مدل Self-hosted، سازمان کنترل بیشتری روی محل اجرای سرویس و داده‌های تحلیلی خود دارد. این موضوع برای کسب‌وکارهایی که حریم خصوصی، مالکیت داده یا کنترل زیرساخت برای آن‌ها اهمیت دارد، قابل توجه است.

Matomo می‌تواند برای سایت‌های شرکتی، فروشگاه‌های اینترنتی، پروژه‌های محتوایی و آژانس‌هایی که چندین پروژه را مدیریت می‌کنند استفاده شود.

منابع موردنیاز Matomo

میزان منابع مناسب به حجم ترافیک، تعداد سایت‌ها، حجم داده و میزان گزارش‌گیری بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان یک مقدار ثابت CPU یا RAM را برای همه پروژه‌ها پیشنهاد کرد.

در آرانیک، برای سرویس Matomo امکان انتخاب منابع در این بازه وجود دارد:

برای پروژه کوچک می‌توانید با منابع پایین‌تر شروع کنید و در صورت افزایش مصرف، منابع سرویس را ارتقا دهید.

۲. آموزش خرید و دیپلوی یک‌کلیکی Matomo در آرانیک

اگر هدف شما راه‌اندازی سریع Matomo است، استفاده از سرویس آماده آرانیک مسیر ساده‌تری نسبت به نصب دستی روی سرور ایجاد می‌کند.

در روش سنتی، راه‌اندازی Matomo می‌تواند شامل آماده‌سازی سیستم‌عامل، وب‌سرور، PHP، دیتابیس، تنظیمات شبکه، SSL و سپس نصب خود Matomo باشد. برای تیم مارکتینگ یا یک کاربر غیرزیرساختی، این مراحل می‌توانند بخش زیادی از زمان پروژه را مصرف کنند.

در آرانیک ابتدا Matomo را از فهرست سرویس‌ها انتخاب کنید. سپس منابع موردنظر را برای سرویس تعیین کنید و فرایند ایجاد سرویس را انجام دهید.

انتخاب منابع

انتخاب منابع را بر اساس وضعیت واقعی پروژه انجام دهید. اگر یک سایت کوچک با ترافیک محدود دارید، نیازی نیست از ابتدا منابع بسیار زیادی اختصاص دهید.

اگر Matomo قرار است داده چند سایت را جمع‌آوری کند یا حجم ترافیک و گزارش‌های شما بالاست، منابع بیشتری در نظر بگیرید.

نکته مهم این است که انتخاب منابع یک تصمیم دائمی نیست. با افزایش نیاز پروژه می‌توانید منابع را ارتقا دهید.

راه‌اندازی سرویس

پس از انتخاب Matomo و منابع، فرایند راه‌اندازی سرویس را از پنل آرانیک انجام دهید. بعد از آماده شدن سرویس، اطلاعات دسترسی را بررسی کنید و وارد محیط Matomo شوید.

در این مرحله هدف فقط نصب نرم‌افزار نیست. باید مطمئن شوید که سرویس از طریق آدرس تعیین‌شده در دسترس است و آماده دریافت داده از سایت شما است.

۳. تنظیمات اولیه، اتصال دامنه و امنیت Matomo

بعد از ورود به Matomo، اطلاعات سایت خود را تنظیم کنید. نام سایت، آدرس سایت و منطقه زمانی باید مطابق پروژه واقعی باشد.

تنظیم درست منطقه زمانی اهمیت دارد؛ زیرا گزارش‌های Analytics بر اساس زمان ثبت رویدادها نمایش داده می‌شوند و اختلاف منطقه زمانی می‌تواند تحلیل کمپین‌ها را دشوار کند.

اتصال دامنه

اگر می‌خواهید Matomo با یک آدرس اختصاصی در دسترس باشد، دامنه موردنظر را به سرویس متصل کنید و تنظیمات DNS را بررسی کنید.

استفاده از HTTPS نیز برای ارتباط امن اهمیت دارد. پس از تنظیم دامنه، دسترسی به Matomo را با آدرس نهایی بررسی کنید.

تنظیمات حریم خصوصی

حریم خصوصی یکی از موضوعات مهم در راه‌اندازی Matomo است. بسته به نوع سایت و قوانین مربوط به داده، باید تنظیمات مربوط به IP، کوکی‌ها، رضایت کاربر و نگهداری داده را بررسی کنید.

Matomo امکانات مختلفی برای کنترل داده و تنظیمات حریم خصوصی ارائه می‌دهد، اما تنظیم نهایی باید مطابق سیاست حریم خصوصی کسب‌وکار شما باشد.

مدیریت دسترسی کاربران

اگر چند نفر از اعضای تیم از Matomo استفاده می‌کنند، دسترسی‌ها را بر اساس نقش افراد تنظیم کنید.

برای مثال، ممکن است تیم مارکتینگ فقط به گزارش‌ها نیاز داشته باشد، در حالی که مدیر فنی باید به تنظیمات Tracking و مدیریت سرویس دسترسی داشته باشد.

دادن دسترسی مدیریتی کامل به همه کاربران ضرورتی ندارد و بهتر است سطح دسترسی هر فرد با وظیفه او متناسب باشد.

۴. آموزش استفاده سریع از Matomo؛ قرار دادن Tracking Code

بعد از راه‌اندازی Matomo، مهم‌ترین مرحله اتصال سایت به سیستم Analytics است.

برای این کار باید Tracking Code مربوط به سایت را از پنل Matomo دریافت کنید. این کد باید در سایت قرار بگیرد تا اطلاعات بازدید کاربران به Matomo ارسال شود.

در بیشتر سایت‌ها، Tracking Code در بخش مناسب کد صفحات قرار داده می‌شود. اگر سایت شما با WordPress یا یک سیستم مدیریت محتوای دیگر ساخته شده است، می‌توانید از روش مناسب همان سیستم برای افزودن کد استفاده کنید.

بعد از قرار دادن کد، سایت را منتشر کنید و یک بازدید آزمایشی انجام دهید.

چگونه بفهمیم Tracking درست کار می‌کند؟

برای تست، سایت خود را در یک مرورگر باز کنید و سپس در پنل Matomo به گزارش‌های Real-time بروید.

اگر Tracking به‌درستی انجام شده باشد، فعالیت بازدید آزمایشی باید در گزارش‌های زنده قابل مشاهده باشد.

این مرحله یکی از مهم‌ترین تست‌های راه‌اندازی است؛ زیرا قبل از اینکه شروع به تحلیل گزارش‌های روزانه و هفتگی کنید، باید مطمئن شوید داده واقعاً وارد Matomo می‌شود.

اگر داده‌ای نمایش داده نشد، چند مورد را بررسی کنید:

وجود Tracking Code در صفحه

صحیح بودن آدرس Matomo

خطاهای مرورگر

تنظیمات دامنه و HTTPS

مسدود شدن درخواست‌های Tracking

فعال بودن ابزارهای Ad Blocker

تنظیمات مربوط به رضایت کاربر و کوکی‌ها

بعد از رفع مشکل، دوباره یک بازدید آزمایشی انجام دهید.

اولین گزارش‌هایی که باید بررسی کنید

بعد از ثبت اولین داده‌ها، لازم نیست تمام گزارش‌های Matomo را بررسی کنید.

برای شروع روی چند گزارش اصلی تمرکز کنید:

بازدیدکنندگان: چه تعداد کاربر وارد سایت شده‌اند؟

صفحات: کدام صفحات بیشترین بازدید را دریافت کرده‌اند؟

منابع ورودی: کاربران از Google، شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات یا منابع دیگر وارد شده‌اند؟

کمپین‌ها: کدام کمپین‌ها ترافیک و تعامل بیشتری ایجاد کرده‌اند؟

برای تیم مارکتینگ، هدف از Analytics فقط مشاهده عدد نیست. باید بتوانید از داده‌ها برای پاسخ دادن به سوال‌های مشخص کسب‌وکار استفاده کنید.

۵. مدیریت منابع، بک‌آپ و ارتقای Matomo

با افزایش تعداد کاربران، ترافیک یا تعداد سایت‌های متصل، مصرف منابع Matomo نیز ممکن است افزایش پیدا کند.

اگر پردازش گزارش‌ها کند شده، مصرف RAM یا CPU افزایش پیدا کرده یا فضای ذخیره‌سازی در حال پر شدن است، وضعیت منابع را بررسی کنید.

در آرانیک می‌توانید منابع سرویس را متناسب با نیاز پروژه انتخاب و در صورت رشد آن را ارتقا دهید.

چه زمانی باید منابع را افزایش دهیم؟

اگر با وجود تنظیمات صحیح، سرویس تحت بار بیشتری قرار گرفته و منابع موجود پاسخ‌گوی نیاز نیستند، ارتقا می‌تواند راه‌حل مناسبی باشد.

اما قبل از افزایش منابع، علت مشکل را بررسی کنید. هر کندی الزاماً به معنی کمبود CPU یا RAM نیست.

حجم داده، تعداد سایت‌های تحت پوشش، فرایندهای پردازشی و تنظیمات گزارش‌گیری نیز می‌توانند روی عملکرد Matomo تأثیر داشته باشند.

بک‌آپ‌گیری از Matomo

داده‌های Analytics برای تیم فروش و مارکتینگ ارزش زیادی دارند. از دست رفتن تاریخچه داده می‌تواند تحلیل روندهای بلندمدت و مقایسه کمپین‌ها را دشوار کند.

برای همین، بک‌آپ باید بخشی از فرایند نگهداری Matomo باشد.

یک سیاست مناسب بک‌آپ باید مشخص کند:

بک‌آپ با چه فاصله‌ای انجام می‌شود.

نسخه‌های پشتیبان کجا نگهداری می‌شوند.

چه مدت نسخه‌ها حفظ می‌شوند.

در صورت خرابی، فرایند بازیابی چگونه انجام می‌شود.

قبل از اتکا به بک‌آپ، فرایند بازیابی را نیز آزمایش کنید. بک‌آپی که هیچ‌وقت بازیابی آن تست نشده باشد، تضمین کاملی برای بازگشت سرویس محسوب نمی‌شود.

۶. سوالات متداول Matomo

Matomo چیست و چه کاربردی دارد؟

Matomo یک پلتفرم تحلیل وب است که برای بررسی رفتار کاربران، بازدیدها، صفحات، منابع ورودی و داده‌های تحلیلی سایت استفاده می‌شود.

در مدل Self-hosted می‌توانید Matomo را روی زیرساخت خود اجرا کنید و کنترل بیشتری روی محل نگهداری و مدیریت داده داشته باشید.

آیا Matomo جایگزین Google Analytics است؟

Matomo می‌تواند برای بسیاری از پروژه‌ها جایگزین مناسبی برای Google Analytics باشد، به‌خصوص زمانی که کنترل بیشتر روی داده و زیرساخت اهمیت دارد.

البته انتخاب ابزار باید بر اساس نیازهای واقعی کسب‌وکار و قابلیت‌هایی که تیم شما به آن‌ها نیاز دارد انجام شود.

آیا Matomo رایگان است؟

Matomo نسخه متن‌باز دارد که می‌توان آن را روی زیرساخت شخصی اجرا کرد. در این مدل، هزینه اصلی اجرای سرویس به زیرساخت و نگهداری آن مربوط می‌شود.

بنابراین رایگان بودن نرم‌افزار به معنی بدون هزینه بودن کل فرایند Self-hosted نیست.

چگونه کد Tracking Matomo را روی سایت قرار دهیم؟

بعد از ایجاد سایت در Matomo، کد Tracking مربوط به آن را دریافت کنید و در محل مناسب سایت قرار دهید.

سپس یک بازدید آزمایشی انجام دهید و در بخش Real-time بررسی کنید که Visit شما ثبت شده باشد.

آیا Matomo برای حریم خصوصی مناسب است؟

Matomo امکاناتی برای کنترل بیشتر روی داده و تنظیمات حریم خصوصی ارائه می‌دهد.

با این حال، نحوه استفاده از این قابلیت‌ها باید با قوانین و سیاست حریم خصوصی سایت شما هماهنگ باشد.

آیا برای اجرای Matomo به سرور نیاز داریم؟

بله، در مدل Self-hosted، Matomo باید روی یک زیرساخت اجرا شود.

با استفاده از سرویس Matomo در آرانیک، می‌توانید منابع CPU، RAM و Disk را متناسب با نیاز پروژه انتخاب کنید و در صورت رشد سرویس آن‌ها را افزایش دهید.

نکات کلیدی

Matomo یک ابزار تحلیل وب برای جمع‌آوری و تحلیل داده‌های رفتار کاربران است.

برای شروع استفاده از Matomo، چهار مرحله اهمیت بیشتری دارند: ایجاد سرویس، تنظیم دامنه، قرار دادن Tracking Code و تست آمار Real-time.

منابع موردنیاز Matomo به ترافیک، تعداد سایت‌ها و حجم داده وابسته است و نباید یک پیکربندی ثابت را برای همه پروژه‌ها مناسب دانست.

اجرای Self-hosted می‌تواند کنترل بیشتری روی زیرساخت و داده‌های تحلیلی در اختیار کسب‌وکار قرار دهد.

بک‌آپ‌گیری، مدیریت دسترسی و پایش منابع باید بخشی از فرایند نگهداری سرویس باشد.

آرانیک با ساده‌تر کردن مسیر راه‌اندازی زیرساخت، به تیم‌های فروش، مارکتینگ و آژانس‌ها کمک می‌کند سریع‌تر از مرحله نصب به مرحله تحلیل داده برسند.

نتیجه‌گیری

اگر هدف شما فقط شناخت Matomo نیست و می‌خواهید از آن برای تحلیل واقعی سایت استفاده کنید، مهم‌ترین کار این است که مسیر راه‌اندازی را کوتاه و قابل تست نگه دارید.

پس از ایجاد سرویس، دامنه را تنظیم کنید، Tracking Code را در سایت قرار دهید و با یک بازدید آزمایشی در بخش Real-time مطمئن شوید که داده‌ها به Matomo می‌رسند.

بعد از این مرحله می‌توانید گزارش‌های مربوط به کاربران، صفحات، منابع ورودی و کمپین‌ها را بررسی کنید و Analytics را وارد فرایند تصمیم‌گیری تیم فروش و مارکتینگ کنید.

آرانیک این مسیر را ساده‌تر می‌کند؛ زیرا به‌جای اینکه تمام زمان خود را صرف آماده‌سازی اولیه زیرساخت کنید، می‌توانید سرویس Matomo را ایجاد کنید، منابع موردنیاز را انتخاب کنید و سریع‌تر وارد مرحله استفاده از داده شوید.

اگر آماده راه‌اندازی Matomo هستید، اولین سرویس خود را در آرانیک ایجاد کنید و مسیر تحلیل داده سایت را از یک Tracking واقعی شروع کنید.

پرسش‌های متداول

چرا بازدید آزمایشی در Matomo دیده نمی‌شود؟

وجود کد رهگیری، شناسه سایت، مسدودکننده مرورگر، Cache و دریافت درخواست در Network را بررسی کنید.

آیا Matomo به Cron نیاز دارد؟

برای پردازش منظم گزارش‌ها در سایت‌های پرترافیک، اجرای Archive با زمان‌بندی رسمی توصیه می‌شود.

داده تحلیلی را چقدر نگه داریم؟

مدت نگهداری باید با نیاز کسب‌وکار، ظرفیت ذخیره‌سازی و سیاست حریم خصوصی شما هماهنگ باشد.

منابع رسمی

• مستند رسمی محصول
• مستند رسمی محصول

قدم بعدی: برای راه‌اندازی سرویس مرتبط، وارد داشبورد آرانیک شوید و از بخش Easy Install سرویس را بسازید.